เบญจภาคี: คลาสสิกที่ตลาดเป็นคนเขียน

เบญจภาคีแปลว่าชุดห้า วงจีนเรียกห้าองค์โบราณ รายการนี้ไม่ใช่ชุดในคัมภีร์ เป็นยอดที่วงสะสมศตวรรษที่ ๒๐ จัด รายการช่วยตั้งราคาและทิศทาง และดันแหล่งอื่นออกนอกสายตา คลาสสิกมีผลข้างเคียงแบบนี้เสมอ ฐานะ ปี และพุทธคุณชาวบ้านด้านล่าง คือวิธีที่รายการนี้ถูกเล่า ไม่ใช่ข้อในคัมภีร์ และไม่ใช่ประกันองค์ใด

รายการเองก็มีปี ใน พ.ศ. ๒๔๙๕ ตรียัมปวายจัดไตรภาคีก่อน สมเด็จวัดระฆังกลาง นางพญา รอด ข้าง แล้วจึงเติมซุ้มกอ ผงสุพรรณเป็นห้า นี่คือการจัดของประวัติสะสม ไม่ใช่ข้อโบราณ

๑. พระสมเด็จ

ตลาดมักเรียกพระสมเด็จว่าพระราชา บ้างว่าจักรพรรดิ พวกจีนมักวางที่รัชกาลที่ ๔ สร้างโดยสมเด็จโตวัดระฆัง บันทึกที่เหลือวางการสร้างเป็นช่วง ปลายรัชกาลที่ ๒ ถึงรัชกาลที่ ๔ สมเด็จโตมรณภาพ พ.ศ. ๒๔๑๕ ปีเดียวไม่ใช่วันเกิดคำเดียว ในห้าองค์ สมเด็จใหม่สุดแต่สูงสุดในตลาด

คำเล่าทั่วไปคือปูนขาว ปูนเปลือกหอยเป็นฐาน เติมเกสร ผงใบลาน เครื่องหอม สูตรเดียวไม่มี ของห้าผงวิเศษหรือรายการยาวเป็นคำเล่า ไม่ใช่ผลแล็บทุกองค์ วงสะสมพูดพิมพ์ใหญ่หรือพิมพ์พระประธาน พิมพ์ทรงเจดีย์ พิมพ์ฐานแซม พิมพ์เกศบัวตูม พิมพ์ปรกโพธิ์ พิมพ์ใหญ่ถูกไล่สุด และยังแยกย่อย คำว่าสมเด็จกินวงกว้าง รุ่นนามหลังรวมวัดบางขุนพรหมมีมาก สายวัดระฆังยกสูงสุด แต่ไม่ใช่สมเด็จทุกองค์ออกจากวัดนี้

สำนวนชาวบ้านให้ทั้งอาชีพ ความปลอดภัย คนรัก โชค และแคล้วคลาด เกือบทุกอย่าง ยิ่งกว้าง ยิ่งควรถือเป็นภาษาขาย แล้วกลับไปที่พิมพ์กับเนื้อผง ของในมือ ถามพิมพ์ใด ช่วงใด เนื้อผิวตรงสายระฆังหรือไม่ อย่าเริ่มที่คำว่าพระราชา

๒. พระรอด

พระรอดมักถูกเล่าว่าเก่าสุดในห้า แหล่งดินคือวัดมหาวัน ลำพูนวันนี้ ตำนานวางสมัยหริภุญชัย เกี่ยวพระนางจามเทวีสร้างเมือง กว่าพันปี คำว่ารอดชาวบ้านอ่านว่าผ่าน พ้นภัย มีคนโยงการเพี้ยนจากนารทฤาษี ตำนานจดได้ แต่ไม่ใช่หลักขุด

การเปิดกรุสมัยใหม่ไม่ใช่ครั้งเดียว พ.ศ. ๒๔๓๕ เจดีย์ถูกฟ้าผ่า พระกระจาย ส่วนบรรจุกลับ ส่วนออกนอก เรียกกรุเก่า พ.ศ. ๒๔๕๑ ซ่อมฐานได้อีก ฤดูแล้งมีคนขุดรอบวัด วัดห้ามภายหลัง พ.ศ. ๒๔๙๘ และ ๒๕๐๖ ซ่อมกุฏิอุโบสถก็เจออีก วงสะสมแยกพิมพ์ใหญ่ กลาง เล็ก ต้อ เกศทิ่ม วงในว่าออกกรุมหาวันแห่งเดียว นั่นคือการจัดของวง ยังต้องเทียบพิมพ์กับบันทึกขุด ประโยคพันปีไม่พอ

สำนวนชาวบ้านจึงเน้นแคล้วคลาด ปลอดภัย ห่างภัย บ้างว่าไม่ตายโหง ความหมายของชื่อพิสูจน์แท้ปลอมไม่ได้ แม้มีคนบอกว่าองค์ในมือพันปี ก็ต้องเทียบพิมพ์ก่อน และดูว่าขุดจากไหน สืบต่อมาอย่างไร

๓. พระผงสุพรรณ

พระผงสุพรรณออกจากปรางค์ใหญ่วัดพระศรีรัตนมหาธาตุ สุพรรณบุรี พ.ศ. ๒๔๕๖ เพราะมีคนลักขุด พระยาสุนทรบุรีจึงเปิดกรุเป็นทางการ พระเก่าอื่นออกด้วย ศิลปะมักจัดสายอู่ทอง มีคนโยงสมัยพระเจ้าอู่ทอง นั่นคือคำเล่าหลัง ไม่ใช่ป้ายวันเปิดกรุ

โครงพบบ่อยเป็นทรงสี่เหลี่ยมคางหมูปลายแหลม ปางมารวิชัย ฐานเขียงชั้นเดียว อกกว้าง วงแยกพิมพ์ตามหน้า แก่ กลาง หนุ่ม เดิมเรียกหน้าหนู หลังมักมีรอยตัดหวาย สีมีแดง เหลือง เขียว ดำ รูปช่วยเทียบพิมพ์ แต่อกกว้างเท่ากับแท้ไม่จริง พิมพ์ที่ถอดภายหลังก็ทำอกกว้างได้เหมือนกัน

สำนวนชาวบ้านให้บารมี ชื่อเสียง กล้า และพ้นภัย นั่นคือวาทกรรมพุทธคุณ ของในมือ เทียบพิมพ์หน้า รอยหลัง เนื้อไฟ กับสายปรางค์สุพรรณ อย่าเริ่มที่คำว่าอำนาจ

๔. พระกำแพงซุ้มกอ

พระกำแพงซุ้มกอออกจากแถวนครชุม กำแพงเพชร วงเรียกกรุแถวนั้นว่าทุ่งเศรษฐี รวมกรุวัดพระบรมธาตุ เจดีย์กลาง วัดพิกุล กรุฤาษี มักจัดสมัยสุโขทัย ชื่อซุ้มกอเพราะกรอบโค้งเหมือนตัว ก ภาษาจีนถอดเสียง บ้างเรียกพระมั่งมี

รูปพบบ่อยปางสมาธิ บนบัวเล็บช้าง ข้างมีลายกนก พิมพ์ใหญ่ กลาง เล็ก พิมพ์ใหญ่แยกมีกนกกับไม่มี สีของไม่มีกนกมักเข้ม มีดิน ผง ชิน สำนวนชาวบ้านว่าทำมาหากินเก็บออมคล่อง บ้างว่ามีเงินไม่ยาก นั่นคือวาทกรรม ไม่ใช่ประกันว่าซุ้มกอทุกองค์ทำให้รวย ยิ่งไม่ใช่เหตุให้เรียกองค์ในมือว่าแท้เพราะชื่อพระมั่งมี

แท้ปลอมยังดูที่เนื้อ รอยไฟ วิธีแตกของสายกำแพง และกรุใดในทุ่งเศรษฐี ทุ่งกว้าง พระกำแพงเก่าทุกองค์ไม่ใช่ซุ้มกอ

๕. พระนางพญา

พระนางพญาออกจากพิษณุโลก วัดอยู่ตรงข้ามวัดพระศรีฯ ที่ประดิษฐานพระพุทธชินราช ชื่อวัดนางพญา ตำนานวางการสร้างราว พ.ศ. ๒๐๙๐–๒๑๐๐ คราวพระวิสุทธิกษัตริย์ปฏิสังขรณ์วัด พระองค์เป็นพระชนนีสมเด็จพระนเรศวร ชื่อเล่นพระราชินีคือเรื่องที่มา ไม่ใช่กฎว่าผู้หญิงเท่านั้นแขวนได้

ชื่อสมัยใหม่มาจาก พ.ศ. ๒๔๔๔ รัชกาลที่ ๕ เสด็จพิษณุโลกทอดพระเนตรหล่อพระพุทธชินราชจำลอง วัดปรับพื้นที่รับเสด็จจึงพบกรุมาก ส่วนหนึ่งทูลเกล้าฯ แล้วพระราชทานผู้ตามเสด็จ รูปมักสามเหลี่ยม ปางมารวิชัย ไม่มีฐานไม่มีซุ้ม ขอบตัดชิดองค์ อกนูน แขนอ่อน หลังเรียบเป็นส่วนใหญ่ วงแยกพิมพ์ใหญ่ กลาง เล็ก อกนูน อกแฟบ เทวดา บันทึกเปิดกรุอีกประมาณ พ.ศ. ๒๔๙๗ และ ๒๕๑๒

สำนวนชาวบ้านให้เสน่ห์ บารมี คนรัก ความเป็นผู้นำ และโชคผู้หญิง นั่นคือวาทกรรม ผู้ชายก็แขวน ของในมือ เทียบวัด กรุ พิมพ์ อย่าเริ่มที่เรื่องราชินี

บทศึกษาแยกทั้งห้าองค์

รายการคือแผนที่ ไม่ใช่พรมแดน