หลวงพ่อสด

หลวงพ่อสดเป็นเจ้าอาวาสวัดปากน้ำ ภาษีเจริญ กรุงเทพฯ ชื่อเดิมสด มีแก้วน้อย ฉายาจันทสโร สมณศักดิ์สุดท้ายพระมงคลเทพมุนี วัดอยู่ปากคลอง ชื่อวัดแปลว่าปากน้ำ มีบันทึกมาแต่สมัยอยุธยากลาง ก่อนท่านเกิดนาน ท่านเป็นเจ้าอาวาสที่ทำให้วัดกลับมาเจริญ ไม่ใช่ผู้สร้างวัดครั้งแรก

ชาติภูมิและอุปสมบท

วันศุกร์ที่ 10 ตุลาคม พ.ศ. 2427 ที่บ้านสองพี่น้อง สุพรรณบุรี บิดาชื่อไหม มารดาชื่อส้ม ทำนา อายุ 22 อุปสมบทที่วัดสองพี่น้อง ฉายาจันทสโร ภายหลังอยู่ที่วัดพระเชตุพน

มาวัดปากน้ำ

พ.ศ. 2459 ท่านรับบัญชาออกจากวัดพระเชตุพนไปรักษาการเจ้าอาวาสวัดปากน้ำ พ.ศ. 2463 ได้รับแต่งตั้งเป็นเจ้าอาวาสจริง รักษาการกับแต่งตั้งเป็นคนละปี อย่าเขียนเป็นปีเดียวกัน หลังจากท่านมา วัดจึงเจริญอีกครั้ง

คืนธรรมกาย

สายวัดปากน้ำเล่าอย่างนี้ ในคืนวันเพ็ญ พ.ศ. 2460 ท่านนั่งสมาธิที่วัดโบสถ์บน บางคูเวียง นนทบุรี คืนนั้นท่านกล่าวว่าเข้าถึงธรรมภายใน ภายหลังเรียกวิธีนี้ว่าธรรมกาย ท่านใช้คำนี้เป็นเครื่องหมายของสำนักกรรมฐานวัดปากน้ำ ศิษย์นำไปเผยแพร่ สมเด็จพระสังฆราชปุ่นเขียนไว้ว่าหลวงพ่อวัดปากน้ำยกคำว่าธรรมกายขึ้น ศิษย์นำไปทุกทิศ นี่เป็นคำของสายนี้ และเป็นคำที่พระเถระรูปหลังบันทึก มันบอกว่าท่านสอนวิธีนั่งสมาธิ ไม่ใช่หลักว่าพระองค์ใดแท้

สมณศักดิ์ อาพาธ มรณภาพ

พ.ศ. 2500 ได้เป็นพระราชาคณะชั้นเทพที่พระมงคลเทพมุนี ประมาณมีนาคมปีนั้นเริ่มเป็นความดันโลหิตสูง ป่วยกว่าสองปี 3 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2502 หลังบ่ายสาม มรณภาพสงบที่ตึกมงคลจันสร วัดปากน้ำ อายุ 75 พรรษา 53 พรรษาคือนับจากอุปสมบททุกครั้งที่อยู่พรรษา

หลังมรณภาพวัดไม่ได้เผาทันที ร่างถูกเก็บที่หอในวัดให้คนกราบ และยังเป็นอย่างนั้นจนวันนี้ คนไปวัดปากน้ำจึงยังกราบสรีระได้ ไม่ได้แปลว่าท่านไม่มรณภาพ วันมรณภาพคือ 3 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2502 ร่างที่ยังอยู่เป็นวิธีที่วัดเก็บไว้