หลวงพ่อปาน

หลวงพ่อปานเป็นพระวัดบางนมโค อำเภอเสนา พระนครศรีอยุธยา และเป็นเจ้าอาวาสองค์ที่ 3 ชื่อเดิมปาน ฉายาโสนนฺโท สมณศักดิ์พระครูวิหารกิจจานุการ เกิดในรัชกาลที่ 5 มรณภาพในรัชกาลที่ 8

ชาติภูมิ

16 กรกฎาคม พ.ศ. 2418 ที่บางนมโค อำเภอเสนา อยุธยา บิดาชื่อสะอาด มารดาชื่ออิ่ม สกุลสุทธาวงศ์ รัชกาลที่ 5

อุปสมบทและการศึกษา

ปีอุปสมบทมีสองแบบ แบบหนึ่งวันจันทร์ที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2438 อีกแบบเขียนแค่ พ.ศ. 2439 ที่พัทธสีมาวัดบางนมโค พระอุปัชฌาย์หลวงพ่อสุ่นวัดปลาหมอ พระกรรมวาจาจารย์พระอาจารย์จ้อยวัดบ้านแพน พระอนุสาวนาจารย์พระอาจารย์อุ่มวัดสุธาโภชน์ ฉายาโสนนฺโท

หลังบวชเรียนกับหลวงพ่อสุ่น แล้วไปเรียนปริยัติที่วัดสระเกศและวัดเจ้าเจ็ด เรียนหมอที่วัดสังเวช เรียนต่อกับหลวงพ่อเนียมและหลวงพ่อโหน่ง เรียนทำพระดินกับชีปะขาว เรียนปลุกเสกและยันต์เกราะเพชรกับอาจารย์แจงสวรรคโลก ได้คาถาปัจเจกโพธิสัตว์จากครูผึ้ง นครศรีธรรมราช นี่คือรายชื่อการเรียน ไม่ใช่ว่าพระทุกองค์ผ่านมือเหล่านี้

เจ้าอาวาส สมณศักดิ์ และงานกลางวัน

6 พฤศจิกายน พ.ศ. 2474 รัชกาลที่ 7 พระราชทานสมณศักดิ์พระครูวิหารกิจจานุการ พระองค์เจ้าธานีนิวัติมาถวายที่วัด ท่านเป็นเจ้าอาวาสองค์ที่ 3 ปีตำแหน่งเจ้าอาวาสที่บันทึกไว้คือ พ.ศ. 2478 ถึง 2481 ปีสมณศักดิ์กับปีตำแหน่งไม่ใช่ปีเดียวกัน

หลังฉันเพลท่านออกมาช่วยชาวบ้าน มีสองทาง น้ำมนต์สำหรับคนป่วยและคนที่เชื่อว่าถูกคุณไสย และยาสมุนไพร น้ำมนต์เป็นวิธีของวัด ไม่ใช่ผลตรวจยา

สัตว์หกชนิด

ตลาดมักพูดสัตว์หกชนิดรวมกัน หนุมาน พญาครุฑ ไก่ เม่น นก ปลา คำเล่าทีหลังว่ามีชีปะขาวมาสอนหกคืน คืนละตัว คืนละคาถา ตามลำดับนี้ คำเล่าไม่มีปี และไม่มีชื่อคน จึงใช้เป็นบันทึกที่มีวันที่ไม่ได้ มันอธิบายว่าทำไมสัตว์หกชนิดจึงอยู่ใต้ชื่ออาจารย์คนเดียวกัน

นักสะสมแยกรุ่น รุ่นแรกมีน้อย ส่วนใหญ่ให้ศิษย์ใกล้ชิด รุ่นสองฐานมีรูเล็ก ใส่ผง ตัวละหลายพิมพ์ แท้ปลอมเริ่มที่สัตว์อะไร รุ่นไหน พิมพ์อะไร สามอย่างนี้ยังไม่ตรง จะเห็นสัตว์แล้วบอกว่าเป็นชุดที่ท่านทำเองไม่ได้

การบอกมรณภาพ และวันมรณภาพ

ศิษย์จดไว้ว่าก่อนมรณภาพท่านบอกว่าอีกสามปีจะมรณภาพ แรม 14 ค่ำ เดือน 8 เวลาหกโมงเย็น นี่คือคำบอกที่ศิษย์จด วันมรณภาพที่บันทึกคือ 26 กรกฎาคม พ.ศ. 2481 อายุ 63 พรรษา 42 พรรษาคือนับจากอุปสมบท ทุกครั้งที่อยู่พรรษาหนึ่งครั้งก็บวกหนึ่ง วันจันทรคติในคำบอกกับวันที่ 26 กรกฎาคม เป็นสองบันทึก อย่าเขียนเป็นชั่วโมงเดียวกันก่อนจะเทียบปฏิทิน