พระอาจารย์ประสูติ ปิยธัมโม: จากเด็กวัดสู่เจ้าอาวาสวัดในเตา
ที่จังหวัดตรัง วัดถ้ำพระพุทธโกษีย์ หรือวัดในเตา เป็นวัดที่ผูกพันกับถ้ำและความทรงจำของชุมชน ชีวิตของพระอาจารย์ประสูติ ปิยธัมโม ก็ผูกพันกับสถานที่แห่งนี้ตั้งแต่วัยเยาว์ ก่อนที่ท่านจะกลับมารับหน้าที่เจ้าอาวาสในเวลาต่อมา
วัยเยาว์ภายในวัด
ประวัติที่เผยแพร่ในสื่อไทยระบุว่า ท่านเกิดใน พ.ศ. 2508 ที่จังหวัดตรัง ในครอบครัวชาวสวนยาง เมื่อยังเป็นเด็ก ท่านได้มาพักอาศัยที่วัดในเตาเพื่อศึกษาเล่าเรียน และได้ใกล้ชิดกับหลวงปู่แสง ธัมมสโร ซึ่งเป็นเจ้าอาวาสในเวลานั้น วัดจึงไม่ใช่เพียงสถานที่ที่ท่านมาดูแลในภายหลัง แต่เป็นส่วนหนึ่งของชีวิตตั้งแต่เริ่มต้น
พระอาจารย์ประสูติอุปสมบทใน พ.ศ. 2529 ตั้งใจศึกษาพระธรรมวินัย สอบได้นักธรรมชั้นเอก และเดินทางไปศึกษากับครูบาอาจารย์ในหลายภูมิภาคของประเทศไทย การออกไปเรียนรู้ทำให้เส้นทางของท่านกว้างไกลกว่าจังหวัดตรัง แต่ความสัมพันธ์กับวัดในเตาและครูรูปแรกยังคงอยู่
สายครูที่กลับมาสู่บ้านเดิม
เรื่องเล่าจากแหล่งไทยกล่าวว่า หลวงปู่แสงเคยศึกษาความรู้ในสายวัดเขาอ้อ และถ่ายทอดสิ่งที่ได้เรียนมาแก่พระอาจารย์ประสูติ หลังหลวงปู่แสงมรณภาพ วัดในเตามีช่วงหนึ่งที่ขาดผู้นำพำนักประจำ ชาวบ้านจึงนิมนต์ศิษย์ผู้คุ้นเคยกับวัดตั้งแต่วัยเด็กให้กลับมาดูแล รายงานระบุว่าพระอาจารย์ประสูติดำรงตำแหน่งเจ้าอาวาสตั้งแต่ พ.ศ. 2544 และรายงานของกรมประชาสัมพันธ์ในเวลาต่อมายังคงระบุท่านในฐานะเจ้าอาวาสวัดถ้ำพระพุทธโกษีย์
ความทรงจำในถ้ำ
เรื่องของวัดเริ่มขึ้นก่อนชีวิตครูและศิษย์คู่นี้นานแล้ว สารานุกรมวัฒนธรรมไทยบันทึกตำนานท้องถิ่นเกี่ยวกับพระภิกษุและสามเณรที่มาปฏิบัติธรรมในถ้ำ เมื่อเกิดเหตุหินพังลงมา ชาวบ้านเล่าว่าได้สร้างพระพุทธรูปไว้เป็นที่ระลึก ถ้ำและพระพุทธรูปจึงเป็นส่วนหนึ่งของความทรงจำทางศาสนาของผู้คนในพื้นที่ แม้วัดจะผ่านช่วงเวลาที่ต้องบูรณะและฟื้นฟูหลายครั้ง ความผูกพันของชุมชนกับสถานที่แห่งนี้ยังดำเนินต่อไป
เมื่อมองย้อนกลับไป เส้นทางของพระอาจารย์ประสูติเริ่มจากการอยู่ที่วัดในวัยเด็ก ผ่านการอุปสมบทและออกไปศึกษา ก่อนจะกลับมาดูแลวัดแห่งเดิม เรื่องของท่านจึงไม่ได้มีเพียงตำแหน่งเจ้าอาวาส แต่มีความต่อเนื่องของครู ศิษย์ วัด และผู้คนในชุมชน
เรื่องนี้ใกล้ตัวเราอย่างไร
ความรู้บางอย่างอยู่ในหนังสือ บางอย่างอยู่ในชีวิตของคนที่เดินทางออกไปเรียนรู้แล้วกลับมาถ่ายทอด ณ ที่เดิม เส้นทางของพระอาจารย์ประสูติทำให้วัดในเตาเป็นมากกว่าสถานที่เก่าแก่ แต่เป็นจุดเริ่มต้นที่ยังมีชีวิตอยู่ในความทรงจำของผู้คน